Achtervang
Gemeenten

Achtervang

De achtervang van het Rijk (50%) en de gemeenten (50%) is het sluitstuk van de zekerheidsstructuur binnen het borgstelsel. Deze zekerheidsstructuur maakt het mogelijk dat corporaties met voordelige financiering sociale volkshuisvesting kunnen realiseren.

WSW neemt de betaalverplichtingen voor een lening over wanneer de corporatie (ondanks de voordelige financieringsvoorwaarden) de rente en aflossing op een door WSW geborgde lening niet meer kan betalen. Alleen als WSW deze betaalverplichting niet uit de overige buffers in de zekerheidsstructuur  kan voldoen, moeten Rijk en gemeenten bijspringen. Op grond van hun rol als achtervanger moeten zij in dat geval renteloze leningen aan WSW verstrekken, en wel onder de volgende afspraken:

  • Het Rijk verstrekt in alle gevallen de helft (= 50%) van de renteloze leningen.
  • De zogenoemde “schadegemeenten” verstrekken samen een kwart (= 25%) van de renteloze leningen. De schadegemeenten zijn de gemeenten die vermeld zijn in de leningen waarvoor WSW de betaalverplichting overneemt.
  • Alle gemeenten die achtervanger zijn van WSW (met inbegrip van de schadegemeenten) verstrekken samen het resterende kwart (= 25%) van de renteloze leningen.

WSW is nog nooit aangesproken op de borg en schat het risico van de gemeenten en het Rijk in als zeer klein, of zelfs theoretisch.

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) behartigt de belangen van de gemeenten richting WSW. De formele afspraken tussen de VNG en WSW zijn vastgelegd in de overeenkomst tussen beide organisaties. De website van VNG geeft meer informatie vanuit VNG over WSW.

Totstandkoming achtervang

WSW borgt alleen leningen wanneer de leningovereenkomst een gemeente vermeldt als achtervanggemeente. De corporatie bepaalt per leningovereenkomst welke gemeente het betreft.

Bekijk hier de lijst van gemeenten in achtervang.

Voorwaarde is dat het totaalbedrag van alle leningen van één corporatie die één en dezelfde gemeente vermelden niet hoger is dan de zogenaamde limiet achtervang gemeenten. Vermelding van de gemeente in een te borgen lening leidt er bij toekomstige herfinanciering van die lening toe dat de gemeente vermelding in de dan nieuw te borgen lening niet kan weigeren.

Om de vermelding van de gemeente mogelijk te maken, kan de gemeente een (on)gelimiteerde achtervangovereenkomst sluiten met WSW of mee tekenen op iedere afzonderlijke leningovereenkomst.

(On)gelimiteerde achtervangovereenkomst.

Lees meer over meetekenen per lening.

Achtervangrisico

De borging van WSW is ingebed in de zekerheidsstructuur van het borgstelsel met meerdere vangnetten en buffers. De achtervang van de gemeenten (50%) en de Rijksoverheid (50%) vormen samen de derde buffer.

De achtervang betekent voor de gemeenten dat zij risico lopen dat zij renteloze leningen aan WSW zullen moeten verstrekken wanneer de andere buffers onvoldoende groot blijken te zijn. WSW schat dit risico op basis van zijn risicomodellen en stresstesten in als zeer klein, of zelfs theoretisch. Iedere gemeente is zelf verantwoordelijk voor de eigen inschatting van dit risico. 

Met dit rekenmodel (inclusief toelichting) kan uw gemeente bepalen wat het risico eventueel kan zijn, mocht WSW een aanspraak krijgen op de borg.

Lees meer over het achtervangrisico van gemeenten.

Bekijk hier het rekenmodel renteloze leningen (inclusief toelichting).

Lees meer over geborgde herfinanciering gemeenteleningen en vrijwaring.

Achtervang en gemeentelijke herindeling

Gemeentelijke herindeling vindt plaats op grond van de Wet algemene regels herindeling. Van herindeling is sprake (i) wanneer een gemeente ophoudt te bestaan en het gehele gebied van die gemeente wordt toegevoegd aan een verkrijgende gemeente of (ii) wanneer een gedeelte van het gebied wordt toegevoegd aan het gebied van een verkrijgende gemeente. In beide gevallen gaan rechten en verplichtingen (inclusief de verplichtingen vanuit een bestaande achtervangovereenkomst) van een (al dan niet op te heffen) gemeente die betrekking hebben op het gebied dat over gaat, over op de gemeente waaraan haar gebied wordt toegevoegd.

Lees meer over achtervang en gemeentelijke herindeling.

Documentatie

(On)gelimiteerde achtervangovereenkomst
Lijst van gemeenten in achtervang
Limiet achtervang gemeenten
Model collegebesluit achtervang per lening
Model collegebesluit gelimiteerde achtervang
Model collegebesluit ongelimiteerde achtervang
Rekenmodel renteloze leningen 2017 (inclusief toelichting)
Uitbreiding garantiestructuur